Kargı Tarihi

Kargı Ekim 2010

Kargı, Çorum’un kuzeybatısında, Kızılırmak Vadisi içinde yer alan ve Osmancık-Tosya kara yolu üzerinde bulunan bir ilçedir. İl merkezine uzaklığı yaklaşık 113 km olup, ilçe konumu itibarıyla Çorum ile Kastamonu arasında bir geçiş noktası niteliğindedir. Kızılırmak’ın suladığı verimli vadi tabanı, ilçenin hem yerleşim hem de tarımsal kimliğini biçimlendirmiştir.

Tarihçe

Kargı yöresi, Anadolu’nun pek çok yerleşimi gibi farklı dönemlerin izlerini taşır; Karadeniz’e açılan iç bölgelerin doğal geçiş güzergâhları üzerinde bulunması yerleşimin geçmişini eskilere götürür. İdari açıdan ise ilçenin bağlı olduğu il zaman içinde değişmiştir: Kargı, 1936 yılına kadar bazen Osmancık’a, bazen Tosya’ya bağlı olarak idare edilmekteydi. 1936’da ilçe yapılarak Kastamonu iline, 1956 yılında ise Çorum iline bağlanmıştır. Bu idari geçişler, ilçenin hem Kastamonu hem de Çorum kültür havzasıyla bağ kurmasına yol açmıştır.

Tarihî Eserler

İlçedeki tarihî eserler arasında en çok bilinenler, IV. Murad’ın hanımı Mihrihatun adına Karaseki Köyü’nde yaptırıldığı belirtilen Mihrihatun Camisi ve hamamı, Oğuz Köyü’nde Selçuklulardan kaldığı kabul edilen cami ile Hacıhamza Kalesi ve Hanı’dır. Bu yapılar, yörenin Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de önemli bir yerleşim ve geçiş hattı olduğunu gösterir. İlgili yapılar için ayrıca Mihri Hatun Camisi, Oğuz Köyü Camisi ve ilçedeki Sinan Paşa Hanı ile Sinan Paşa Külliyesi sayfalarına bakılabilir.

Yaylalar ve Turizm

Kargı’nın yaylaları ilçenin en önemli turistik mekânları arasında sayılır. Abdullah Yaylası’nda altyapı imkânları mevcut olup konaklama açısından elverişlidir. Bunun yanı sıra Kargı Yaylası, Eğinönü Yaylası, Aksu, Göl, Örencik, Karaboyu ve Gökçedoğan yaylaları ile yöre, yayla turizmine oldukça uygun bir görünüm sunar. Yöredeki yaylalar için Abdullah Yaylası ve Kargı Yaylası sayfaları incelenebilir.

Coğrafi Yapısı

İlçenin yüzölçümü 1.277 km², rakımı yaklaşık 450 m’dir. Karadeniz ikliminin etkisi altında bulunan ilçede yıllık ortalama yağış miktarı 360,3 mm olarak kaydedilmiştir. Kızılırmak Vadisi içinde yer alması, hem su kaynakları hem de tarımsal üretim açısından belirleyici bir etkendir.

İdari Yapısı ve Nüfus

İlçenin 2000 yılı nüfus sayımına göre merkez nüfusu 5.728, köylerle birlikte toplam nüfusu 20.388 olarak belirlenmiştir. İlçeye bağlı bir belde (Hacıhamza) ve 58 köy bulunmaktadır.

Ekonomik ve Sosyal Durum

İlçe ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayanır. Tarım alanı 20.800 hektar olan ilçede en önemli geçim kaynağı çeltik (pirinç) ekimidir; bamya üretimi de yöreye özgü ürünlerden biri olarak dikkat çeker. Hayvancılık da halkın geçiminde önemli bir yer tutar; büyükbaş hayvan sayısı 13.769, küçükbaş hayvan sayısı 22.140 olarak kaydedilmiştir. İlçe merkezinde yedi çeltik, bir tekstil, bir plastik, bir ağaç işleme ve bir mermer fabrikası bulunmaktadır.

Eğitim, Kültür ve Sağlık

İlçede iki genel lise, bir Mesleki Teknik Eğitim Merkezi, bir çok programlı lise, bir pansiyonlu ilköğretim okulu ile birlikte toplam 21 ilköğretim okulunda 1991 öğrenci öğrenim görmektedir. Sağlık hizmetleri açısından ilçede 50 yataklı bir Devlet Hastanesi ile Hacıhamza Beldesi, Yeşilköy ve Gökçedoğan köylerinde birer olmak üzere dört sağlık ocağı bulunmaktadır.

ℹ️ Bu yazı, özgün arşiv içeriğinin üzerine ek tarihsel bağlam ve düzenlemeyle zenginleştirilmiştir.