Ortaköy Tarihi
Ortaköy, Çorum’un güneydoğusunda yer alan ve kökleri eski çağlara uzanan bir ilçedir. İlçe topraklarının eski devirlerden bu yana yerleşim yeri olduğu, Hitit ve Roma dönemlerine ait kalıntıların bulunmasından anlaşılmaktadır. Bu kalıntılar, bölgenin Anadolu’nun erken uygarlıkları içinde önemli bir yer tuttuğunu göstermektedir.
Tarihçe
Orta Asya’dan bu yöreye gelen Türkler kabileler halinde, Pınarköy ve Asraköy mevkileri ile Ortaköy’e yerleşmişlerdir. Daha sonra Asraköy ile Pınarköy, Ortaköy ile birleşerek bugünkü Ortaköy meydana gelmiştir. İlçe, bu yerleşim birimlerinin kaynaşmasıyla zamanla bir merkez kimliği kazanmış ve 1959 yılında ilçe statüsüne kavuşmuştur.
İlçenin tarihî zenginliğinin en önemli unsurlarından biri, Hititlerin önemli merkezlerinden olan Şapinuva’dır. Şapinuva, Hitit İmparatorluğu döneminde dinî ve idarî açıdan öne çıkan bir kent olup burada arkeolojik kazı çalışmaları yürütülmektedir. Anadolu’nun çivi yazılı tabletler içeren önemli höyük ve kent yerleşmelerinden biri olarak, bölgenin Tunç Çağı tarihine ışık tutmaktadır.
Coğrafi Konum
Ortaköy, il merkezinin güneydoğusunda, Mecitözü ilçesinin güneyinde yer alır. İl merkezine uzaklığı yaklaşık 53-57 km olup yüzölçümü 238 km²’dir. İlçede genellikle karasal iklim özellikleri görülür; yıllık yağış miktarı yaklaşık 409,5 mm civarındadır. Yeşilırmak’ın bir kolu olan Çekerek Irmağı ilçe sınırları içinden geçmekte ve İncesu, Aşdağul ile Senemoğlu köyleri bu akarsudan yararlanmaktadır.
Doğal ve Tarihî Değerler
İlçeye bağlı İncesu köyünde, Çekerek Irmağı’nın içinden geçtiği etkileyici bir kanyon bulunmaktadır. Kanyon içerisinde kayalar üzerinde duvar kalıntıları, hatıl oyukları ve merdiven basamakları görülmektedir. İncesu köyüne yakın, Çekerek Irmağı kıyısında ve kanyonun içinde kayalara oyulmuş Kybele kaya kabartması, bölgenin antik dönemden günümüze ulaşan önemli tarihî yapılarından biridir. Ayrıca Aşdağul kasabasındaki Damlataş Mağarası da görülmeye değer doğal oluşumlardandır.
İdari ve Sosyo-Ekonomik Yapı
2000 yılı genel nüfus sayımı sonuçlarına göre ilçe merkezinde 3.349, belde ve köylerde 8.471 olmak üzere toplam nüfus 11.820’dir. İlçe ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Tarım arazisi 14.560 hektar olup bunun yaklaşık %6’sı sulanabilir, %94’ü kurak niteliktedir. Başlıca tarım ürünleri buğday, arpa, nohut, şeker pancarı, mercimek, çeltik ve haşhaştır. İlçede büyükbaş hayvan sayısı 5.845, küçükbaş hayvan sayısı 5.230 dolayındadır ve bir adet sulama göleti bulunmaktadır.
İlçede okuma-yazma oranı %91’dir. Bir genel lise, bir YİBO (Yatılı Bölge İlköğretim Okulu), dört ilköğretim okulu ile on bir birleştirilmiş sınıflı ilköğretim okulunda toplam 1.720 öğrenci öğrenim görmektedir. Sağlık hizmetleri ise ilçe merkezindeki 30 yataklı Devlet Hastanesi ile Aşdağul ve Karahacip beldelerindeki birer sağlık ocağı tarafından sunulmaktadır. Köy yollarının büyük bölümü asfalt olup yaz aylarında içme suyu sıkıntısı zaman zaman yaşanabilmektedir.
İlgili Yerler
Ortaköy ve çevresini gezenler için yakındaki başlıca tarihî ve doğal değerler arasında Şapinuva Hitit kenti ve İncesu Kanyonu öne çıkar. Aynı dönem Hitit yerleşmeleriyle ilgilenenler Hattuşaş ve Alacahöyük ile Boğazköy Müzesi’ni de değerlendirebilir. Komşu ilçenin tarihi için Mecitözü Tarihi sayfasına bakılabilir.
ℹ️ Bu yazı, özgün arşiv içeriğinin üzerine ek tarihsel bağlam ve düzenlemeyle zenginleştirilmiştir.
