Redif Kışlası

İskilip Ekim 2010

Redif Kışlası, Çorum’un kuzeybatısındaki tarihî İskilip ilçesinde bulunan ve XX. yüzyılın başlarına tarihlendirilen bir Osmanlı askeri yapısıdır. Dönemin yaygın kışla anlayışını yansıtan yapı, sade kütlesi ve düzenli cephe kurgusuyla Osmanlı askeri mimarisinin tipik örneklerinden biri olarak değerlendirilir.

Tarihçe

Yapının adındaki “redif” sözcüğü, Osmanlı ordusunda barış zamanında terhis edilen, ancak seferberlik durumunda yeniden silah altına alınmak üzere yedekte tutulan askerleri ifade eder. XIX. yüzyıl ordu düzenlemelerinin ardından redif teşkilatına bağlı askerlerin barındırılması, eğitilmesi ve donanımlarının saklanması amacıyla Anadolu’nun pek çok yerleşiminde benzer kışlalar inşa edilmiştir. İskilip’teki bu yapı da söz konusu örgütlenmenin taşradaki izlerinden birini oluşturur ve XX. yüzyıl başlarındaki askeri yapılanmanın yerel bir tanığı olarak öne çıkar.

Mimari

Kışla, kuzey-güney doğrultusunda uzanan dikdörtgen planlıdır ve bodrum katı ile birlikte üç katlıdır. Uzun ve kısa kenarları boyunca, dikdörtgen söveli ve yuvarlak kemerli pencereler düzenli aralıklarla birbirini izleyerek cephelere ritmik bir görünüm kazandırır. Katlar, dışarıdan çıkıntılı silmelerle birbirinden ayrılmış; böylece yatay hatlar vurgulanarak yapının kütlesi belirginleştirilmiştir. Yapının üstü ahşap bir çatı ile örtülüdür. Bu sade ve işlevsel düzen, dönemin askeri yapılarında görülen, gösterişten uzak ve toplu barınmaya elverişli tasarım anlayışıyla uyumludur.

Konum ve Ziyaret

İskilip, geçmişten gelen yoğun tarihî dokusuyla bilinen bir ilçedir; ilçe merkezi ve çevresi farklı dönemlere ait yapı ve kalıntılar bakımından zengindir. Redif Kışlası da bu kültürel mirasın bir parçası olarak, ilçenin Osmanlı dönemi yapı stoğunu tamamlayan unsurlardan biridir.

İskilip’i ziyaret edenler, kentin tarihî silüetine hâkim olan İskilip Kalesi ve hemen yakınındaki İskilip Kaya Mezarı ile birlikte ilçenin daha eski katmanlarını da görebilir. İlçenin genel tarihsel arka planı için İskilip Tarihi yazısı, Osmanlı dönemi dinî mimarisinin önemli bir örneği için ise Ulu (Büyük) Cami (İskilip) incelenebilir.