Çorum'da Sağlık, Eğitim ve Spor Tesislerinin Gelişimi (1950-1980)
Kentin hızlı nüfus artışına paralel olarak Çorum Tarihi kitabı, 1950-1980 döneminde Çorum’da sağlık, eğitim ve spor hizmetlerinin de belirgin biçimde geliştiğini anlatır. Bu sayfa, kitabın İlhan Tekeli imzalı bölümünden bu üç alandaki gelişmeleri özetler.
Sağlık Hizmetlerinin Gelişimi
1950 öncesinde açılmış olan 100 yataklı Devlet Hastahanesi ile 50 yataklı Doğum ve Çocuk Bakımevi’ne bu dönemde yeni ekler yapıldı: 1950’lerin ilk yarısında göğüs hastalıkları hastahanesi ve dispanseri kuruldu, 1955’te Devlet Hastahanesi’ne bir klinik binası eklendi, 1974’te de Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) Hastahanesi açıldı. Böylece kentteki yataklı sağlık kuruluşlarının kapasitesi Devlet Hastahanesi (300 yatak, 1973’te ek yapılıyor), Doğum ve Çocuk Bakımevi (50 yatak, 1940), Göğüs Hastahanesi (125 yatak, 1950) ve SSK Hastahanesi (78 yatak, 1974) olmak üzere dört kuruma yükseldi (Çorum Tarihi, s. 320-321).
Sağlık personeli sayısı da artan nüfusla birlikte büyüdü: 1967’de kentte 23 doktor, 4 diş hekimi ve 5 eczane bulunurken, 1973’te doktor sayısı 24’e, diş hekimi sayısı 12’ye, eczacı sayısı 13’e yükselmiştir. 1981’de ise 9 pratisyen ve 13 uzman hekimin yanı sıra 3 teknisyen, 5 laborant, 111 hemşire ve 216 hastabakıcı görev yapıyordu (Çorum Tarihi, s. 321).
Eğitim Hizmetlerinin Gelişimi
İlkokul sayısı, 1950 sonrasında açılan Hürriyet, 27 Mayıs, Kale, Şenyurt, Bahçelievler, İnönü ve Binevler okullarıyla 14’e yükselmiş; 1980’e gelindiğinde kentin her mahallesinde bir ilkokul bulunuyordu. Okul öncesi eğitim ise oldukça yeniydi: 1964-65 ders yılında Çorum Kız Enstitüsü’nde, 1970-71’de de Bahçelievler İlkokulu’nda birer anasınıfı açılmıştı (Çorum Tarihi, s. 321-322).
1924’te rüştiyeden dönüşen Çorum Ortaokulu’nun bünyesinde 1946-47 ders yılından itibaren lise eğitimi de sürdürülüyordu; 1966-67’de ortaokul kısmı ayrılarak Eti Ortaokulu adını aldı, 1969-70’te de ikinci bir ortaokul olarak bugünkü Atatürk Ortaokulu açıldı. Meslek eğitiminde İlk Öğretmen Okulu (1955), İmam Hatip Okulu (1953), Sağlık Okulu (15 Ekim 1965, yalnızca kız öğrenciler, yatılı), Ticaret Lisesi (25 Eylül 1967), Kız Sanat Enstitüsü (1941’de Akşam Kız Sanat Okulu olarak açılıp 1942’de enstitüye dönüştürüldü) ve Erkek Sanat Enstitüsü (1942) kentin meslek eğitimi ağını oluşturuyordu; bu okullar zamanla akşam okulu, gezici köy kursu gibi ek programlarla genişledi (Çorum Tarihi, s. 322-323). Kentteki tek yüksek öğretim kurumu, 1976’da işletme, muhasebe, inşaat, elektrik ve motor bölümleriyle öğretime açılan Çorum Meslek Yüksek Okulu’ydu; 1979-80’de 49 öğrencisi ve 4 öğretim üyesi bulunuyordu (Çorum Tarihi, s. 323).
Eğitimi tamamlayan kuruluşlar arasında 1952’de kurulan eğitim araçları merkezi, Muhtaç Çocukları Koruma Birliği’nce 1963’te açılan ve 1972’de 390 kapasiteli yeni binasına taşınan Yetiştirme Yurdu, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün 1956’da açtığı bir öğrenci yurdu ve 1970’ler sonrasında yaygınlaşan özel dersaneler (Özel Büyük Dersane, Özel Başarı Dersanesi vb.) sayılabilir. Kitaba göre 1976-1977 üniversiteler arası giriş sınavlarında Çorum ilinden girenlerin binde 125’i başarılı olmuş, il bu sonuçla ülke genelinde 28. sırayı almıştır (Çorum Tarihi, s. 324).
Spor Tesislerindeki Gelişmeler
1949 yılına kadar Çorum’da önemli bir spor tesisi bulunmuyor, spor etkinlikleri halkevi bünyesinde sürdürülüyordu. 1949’da beden terbiyesi bölge binası, jimnastik salonu ve stadyum inşasına başlanmasıyla spor kulüpleri kurulmaya başlamış, lig usulü futbol karşılaşmaları 1950’den itibaren oynanmıştır. Başlangıçta yalnızca 250 kişilik kapalı tribünü bulunan, açık tribünü olmayan bu stadyum, Çorum’un 1966’da üçüncü lige katılmasının ardından geliştirilmiş; kapalı tribün 2.000 kişilik hâle getirilmiş ve 9.000 kişilik bir açık tribün eklenerek hem atletizm hem futbol müsabakalarına uygun bir tesis hâline gelmiştir (Çorum Tarihi, s. 324). Bu, kentin sonraki adıyla Dr. Turhan Kılıçcıoğlu Stadyumu olarak anılacak ve yarım asır boyunca Çorumspor’un evi olacak eski stadyumun ilk büyüme evresidir. Ayrıca 1960’lar sonrasında yapımına başlanan, her türlü kapalı salon müsabakasına uygun 2.000 kişilik spor salonu 18 Ocak 1966’da hizmete açılmıştır (Çorum Tarihi, s. 324).
Kitaptaki kulüp listesine göre kentin en eski spor kulübü 1925’te kurulan Kale İdman Yurdu’dur; onu Çorum Gençlik Kulübü (1948) ve Güneş Spor Gençlik Kulübü (1949) gibi artık faal olmayan kulüpler izlemiştir. Bugünkü Çorum FK’nin öncülü Çorumspor, 29 Haziran 1967’de kurulmuştur; aynı dönemde Çimentospor (1959), Çorum Kültürspor (1971) gibi kulüpler ile Osmancık Gençlik, İskilip Gençlik, Alaca Gençlik, Sungurlu Çelikspor ve Kargı Gençlik gibi ilçe kulüpleri de faaliyetteydi (Çorum Tarihi, s. 325).
Kaynaklar
- İlhan Tekeli, “1950-1980 Döneminde Kentin Faaliyetlerindeki Gelişmeler”, Çorum Tarihi, 5. Hitit Festivali Komitesi; yay. haz. Çorum Belediyesi Kent Arşivi, 3. baskı, Çorum Belediyesi Kültür Yayını, Çorum 2020, s. 320-326. https://www.corum.bel.tr/public/uploads/2026/01/corumtarihi.pdf