Kargı Tarihi
Kargı, Çorum’un kuzeybatısında, Kızılırmak Vadisi içinde yer alan ve Osmancık-Tosya kara yolu üzerinde bulunan bir ilçedir. İl merkezine uzaklığı yaklaşık 113 km olup, ilçe konumu itibarıyla Çorum ile Kastamonu arasında bir geçiş noktası niteliğindedir. Kızılırmak’ın suladığı verimli vadi tabanı, ilçenin hem yerleşim hem de tarımsal kimliğini biçimlendirmiştir.
Tarihçe
Kargı yöresi, Anadolu’nun pek çok yerleşimi gibi farklı dönemlerin izlerini taşır; Karadeniz’e açılan iç bölgelerin doğal geçiş güzergâhları üzerinde bulunması yerleşimin geçmişini eskilere götürür. İdari açıdan ise ilçenin bağlı olduğu il zaman içinde değişmiştir: Kargı, 1936 yılına kadar bazen Osmancık’a, bazen Tosya’ya bağlı olarak idare edilmekteydi. 1936’da ilçe yapılarak Kastamonu iline, 1956 yılında ise Çorum iline bağlanmıştır. Bu idari geçişler, ilçenin hem Kastamonu hem de Çorum kültür havzasıyla bağ kurmasına yol açmıştır.
Selçuklu ve Beylikler Dönemi
Kargı Belediyesi’nin tarihçe sayfasına göre, yöre Türk hâkimiyetine ilk kez Alparslan’ın komutanlarından ve Danişmendli Devleti’nin kurucusu Emir Danişmend Gazi eliyle girmiş; kumandanlarından Emir Karategin’in bölgeyi 1083-1084 yıllarında ele geçirdiği tahmin edilmektedir. Bunu sırasıyla Anadolu Selçukluları, Çobanoğulları ve Candaroğulları beyliklerinin egemenliği izlemiştir. Kargı, 1392’de Yıldırım Bayezid döneminde ilk kez Osmanlı topraklarına katılmış; 1402 Ankara Savaşı’nın ardından ise yeniden Candaroğulları’na (İsfendiyaroğulları), özellikle Kasım Bey’in yönetimine geçmiştir. Kasım Bey’in 1430’da ölümüyle birlikte Kargı kalıcı olarak Osmanlı hâkimiyetine girmiş ve Çankırı Sancağı’na bağlanmıştır.
Tarihî Eserler
İlçedeki tarihî eserler arasında en çok bilinenler, IV. Murad’ın hanımı Mihrihatun adına Karaseki Köyü’nde yaptırıldığı belirtilen Mihrihatun Camisi ve hamamı, Oğuz Köyü’nde Selçuklulardan kaldığı kabul edilen cami ile Hacıhamza Kalesi ve Hanı’dır. Bu yapılar, yörenin Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de önemli bir yerleşim ve geçiş hattı olduğunu gösterir. İlgili yapılar için ayrıca Mihri Hatun Camisi, Oğuz Köyü Camisi ve ilçedeki Sinan Paşa Hanı ile Sinan Paşa Külliyesi sayfalarına bakılabilir.
Yaylalar ve Turizm
Kargı’nın yaylaları ilçenin en önemli turistik mekânları arasında sayılır. Abdullah Yaylası’nda altyapı imkânları mevcut olup konaklama açısından elverişlidir. Bunun yanı sıra Kargı Yaylası, Eğinönü Yaylası, Aksu, Göl, Örencik, Karaboyu ve Gökçedoğan yaylaları ile yöre, yayla turizmine oldukça uygun bir görünüm sunar. Yöredeki yaylalar için Abdullah Yaylası ve Kargı Yaylası sayfaları incelenebilir.
Coğrafi Yapısı
İlçenin yüzölçümü 1.277 km², rakımı yaklaşık 450 m’dir. Karadeniz ikliminin etkisi altında bulunan ilçede yıllık ortalama yağış miktarı 360,3 mm olarak kaydedilmiştir. Kızılırmak Vadisi içinde yer alması, hem su kaynakları hem de tarımsal üretim açısından belirleyici bir etkendir.
İdari Yapısı ve Nüfus
İlçenin 2000 yılı nüfus sayımına göre merkez nüfusu 5.728, köylerle birlikte toplam nüfusu 20.388 olarak belirlenmiştir. TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2025 verilerine göre ilçenin toplam nüfusu 15.119 kişidir. İlçeye bağlı bir belde (Hacıhamza) ve 58 köy bulunmaktadır.
Ekonomik ve Sosyal Durum
İlçe ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayanır. Tarım alanı 20.800 hektar olan ilçede en önemli geçim kaynağı çeltik (pirinç) ekimidir; bamya üretimi de yöreye özgü ürünlerden biri olarak dikkat çeker. Hayvancılık da halkın geçiminde önemli bir yer tutar; büyükbaş hayvan sayısı 13.769, küçükbaş hayvan sayısı 22.140 olarak kaydedilmiştir. İlçe merkezinde yedi çeltik, bir tekstil, bir plastik, bir ağaç işleme ve bir mermer fabrikası bulunmaktadır.
Eğitim, Kültür ve Sağlık
İlçede iki genel lise, bir Mesleki Teknik Eğitim Merkezi, bir çok programlı lise, bir pansiyonlu ilköğretim okulu ile birlikte toplam 21 ilköğretim okulunda 1991 öğrenci öğrenim görmektedir. Sağlık hizmetleri açısından ilçede 50 yataklı bir Devlet Hastanesi ile Hacıhamza Beldesi, Yeşilköy ve Gökçedoğan köylerinde birer olmak üzere dört sağlık ocağı bulunmaktadır.
Sık sorulan sorular
Kargı nüfusu kaç?
TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre Kargı ilçesinin toplam nüfusu 15.119 kişidir.
Kargı nereye bağlı, nerenin ilçesi?
Kargı, Çorum iline bağlı bir ilçedir.
Kargı Çorum'a kaç km?
Kargı ilçe merkezi, Çorum il merkezine yaklaşık 113 km uzaklıktadır.
Kargı rakımı kaç metre?
Kargı ilçesinin rakımı yaklaşık 450 metredir. Yüzölçümü 1.277 km²'dir.
ℹ️ Bu yazı, özgün arşiv içeriğinin üzerine ek tarihsel bağlam ve düzenlemeyle zenginleştirilmiştir.