Tarih ve Şahsiyetler
Çorum'un ve 14 ilçesinin tarihi, adının kökeni, coğrafyası ve yöreden yetişen âlimler, mutasavvıflar ve sanatçılar.
Bu bölüm Çorum'un kimliğini anlatan içerikleri toplar: ilin genel tarihçesi ve coğrafyası, eski adı Nikonya ve Yankoniye'den bugünkü adına uzanan isim tartışması, halkın Oğuz boylarıyla ilişkisi ve on dört ilçenin ayrı ayrı tarihleri. Aynı başlık altında Ebussuud Efendi, Akşemseddin ve Koyun Baba gibi yöreyle anılan şahsiyetlere ve onların hatırasını yaşatan müzelere de yer verilir.
Çorum'un tarihi ve kimliği
Çorum Hakkında
Çorum nerede, nesiyle meşhur, kısa bilgiler.
Çorum Halkı Hangi Türk Boyundan Gelir?
Oğuz boyları ve Alayuntlu yerleşimi.
Çorum'un Eski İsmi ve Adının Kökeni
Nikonya, Yankoniye ve Çorum adının kökeni.
15.-17. Yüzyılda Çorum: Nüfus, Yönetim ve Sancak
Tahrir defterlerine göre Çorum'un 15.-17. yüzyıllardaki nüfus artışı, sancak-kaza yapısı ve sancakbeyi, kadı, muhtesip, …
19. Yüzyılda Çorum: Nüfus, Mahalleler ve Göçmen Yerleşimleri
Çorum, 19. yüzyılda sancak merkezliğinden kaza merkezliğine düşüp 1891'de yeniden sancak oldu; kent nüfusu 7.600'den (18…
Ahmet Feyzi Efendi
Çorum müftüsü Ahmet Feyzi Efendi (1839-1909), 6112 ciltlik kitaplığıyla kentin ilk kütüphanesini kurdu; koleksiyon bugün…
Ahmet Hamoğlu
Çorumlu sanayici ve otelci Ahmet Hamoğlu (1948-2022), Klassis Otel ve Golf Kulübü ile Maxi Shopping City'nin kurucusuydu…
Akşemseddin ve Koyun Baba: Osmancık'ın İki Ermişi
Fatih'in hocası Akşemseddin'in Osmancık ve İskilip'teki izleri; Horasan'dan gelip Osmancık'a yerleşen Koyun Baba'nın efs…
Âşık Hüseyin Çırakman
Sungurlu Körkü köyünden halk ozanı Âşık Hüseyin Çırakman (1930-2013), "Hoş Geldiniz Erenler" deyişiyle tanındı.
Âşık Paşa
Garibnâme'nin şairi Âşık Paşa (1272-1332) Kırşehir'de yaşayıp öldü; Çorum bağı, Mecitözü'ne yerleşen oğlu Elvan Çelebi ü…
Âşıkpaşazade
Osmanlı'nın ilk standart tarihlerinden Tevârîh-i Âl-i Osmân'ın yazarı Âşıkpaşazade, TDV'ye göre 1400 civarında Mecitözü'…
Aycan Önel
Çorumlu atlet Aycan Önel, 1960 Roma Olimpiyatları'nda 100 metrede yarışan ve birçok Türkiye rekoru kıran millî sporcudur…
Bizans, Danişmendli, Selçuklu ve Beylikler Döneminde Çorum
Çorum'un Bizans dönemindeki kimliği (Eukhaita tartışması), Danişmendli fethi, Selçuklu'da 'sönük kasaba' dönemi, Eretna,…
Celal Ada
Çorumlu tekvandocu Celal Ada, 1982 Avrupa Tekvando Şampiyonası'nda 52 kiloda bronz madalya kazanarak Türkiye adına derec…
Coğrafya
Çorum, Orta Karadeniz Bölümü'nün iç kesimindedir; yüzölçümü 12.820 km². Komşuları Amasya, Yozgat, Çankırı, Sinop, Samsun…
Cumhuriyet Arşivi Belgelerinde Çorum
Cumhuriyet Arşivi Çorum Belgeleri Kataloğu'ndan imar, eğitim, sağlık, sanayi, afet, idari değişiklik ve kazı izni temalı…
Cumhuriyet'in İlk Yıllarında Çorum (1923-1950): Ulaşım, Ekonomi ve Nüfus
1923-1950 arasında Çorum'da yol ve demiryolu bağlantıları, tarım ve sanayi, ticaret ve nüfus: il oluşundan itibaren ilk …
Çorum Depremleri ve Doğal Afetler (16.-19. Yüzyıl)
Çorum Tarihi kitabına göre kent, 1578'den 1824'e kadar art arda depremler yaşadı; 1793 ve 1800 depremlerinde yüzlerce ev…
Çorum Kent Tarihi: Kaynak Kitaplardan Dönem Dönem Çorum
Çorum Belediyesi'nin kültür yayınlarına dayanan 25 sayfa: Eskiçağ'dan 1980'e kent tarihi, zanaatlar, salnameler, arşiv b…
Çorumlu Ünlüler ve Tarihî Şahsiyetler
Çorum'da doğan ya da Çorum'la anılan 28 isim: âlimler, devlet adamları, sanatçılar, yazarlar ve olimpiyat şampiyonu spor…
Ebussuud Efendi
Osmanlı'nın en etkili şeyhülislamlarından, İskilip kökenli bir aileden gelen Ebussuud Efendi: Kanuni döneminin hukuk ve …
Elvan Çelebi
Âşık Paşa'nın oğlu Elvan Çelebi, 1352'de Mecitözü'nde kurduğu zaviyeyle köye adını verdi; Menâkıbü'l-kudsiyye adlı eseri…
Eskiçağ'da Çorum: Tunç Çağı'ndan Helenistik Döneme
Çorum yöresinin kent beylikleri, Asur ticaret kolonileri, Frig, Pers ve Helenistik/Galat dönemlerindeki idari yapısı, ür…
İskilipli Âlimler
Osmanlı ilim ve devlet hayatına damga vurmuş İskilipli isimler: astronomi bilgini Ali Kuşçu'nun ailesi, Şeyh Yavsî, Moll…
İsmail Beşikçi
1939'da İskilip'te doğan sosyolog ve yazar İsmail Beşikçi, Doğu Anadolu'nun toplumsal ve etnik yapısı üzerine akademik ç…
İsmet Eker
Çorumlu mebus İsmet Eker, 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilan edildiği TBMM oturumuna meclis başkanvekili olarak başkanlı…
Kara Halil Efendi
Mecitözülü Kara Halil Efendi (1804-1880), 1877'de şeyhülislam oldu; Sultan Abdülaziz'in hal fetvasını hazırladı ve Mecel…
Koca Mehmet Paşa
Osmancıklı Koca Mehmet Paşa, II. Murad döneminde 1429'da veziriazam oldu; memleketinde yaptırdığı imaret camisi ve hamam…
Komet (Gürkan Coşkun)
Sanat dünyasında Komet adıyla tanınan ressam Gürkan Coşkun (1941, Çorum – 2022, İstanbul), resim ve gravürlerinde fantas…
Mahmut Atalay
Çorumlu güreşçi Mahmut Atalay (1934-2004), 1968 Mexico City Olimpiyatları'nda serbest stil 78 kiloda altın madalya kazan…
Millî Mücadele'de Çorum (1918-1923)
Çorum'da Müdafaa-i Hukuk örgütü, Sivas Kongresi delegeleri, Yozgat-Zile ayaklanmalarına karşı savunma ve Tekâlif-i Milli…
Nazmi Avluca
Kargılı grekoromen güreşçi Nazmi Avluca, iki dünya şampiyonluğu ve 2008 Pekin Olimpiyatları bronz madalyasıyla Türk güre…
Osmanlı Arşivi Belgelerinde Çorum
Osmanlı Arşivi Çorum Belgeleri Kataloğu'ndan afet, göç, yapı, eğitim-sağlık, yol, asayiş, ekonomi ve kazı temalı belge ö…
Osmanlı Salnamelerinde Çorum (1869-1908)
Vilayet salnamelerine göre Çorum ve ilçeleri 1869-1908 arasında Ankara, Kastamonu ve Sivas vilayetleri arasında bölünmüş…
Sait Maden
Sait Maden (1931, Çorum – 2013, İstanbul), Aragon, Lorca ve Neruda çevirileriyle tanınan şair, çevirmen ve Türk grafik t…
Salim Uslu
Alacalı sendikacı ve siyasetçi Salim Uslu, Hak-İş Konfederasyonu eski genel başkanı ve 24-25. dönem Çorum milletvekilidi…
Salnamelere Göre 19. Yüzyıl Sonunda Çorum'un Kazaları: İskilip, Osmancık, Sungurlu, Mecitözü
Osmanlı vilayet salnamelerine göre İskilip, Osmancık, Sungurlu ve Mecitözü kazalarının 19. yüzyıl sonundaki nüfusu, idar…
Sun'ullah Efendi
İskilipli bir kazaskerin oğlu, Ebussuud Efendi'nin amcazadesi ve dört kez Osmanlı şeyhülislamı olan Sun'ullah Efendi: si…
Şahinkaya Dil
Şair Şahinkaya Dil (1931 Çorum - 1993 Ankara), on iki şiir kitabı ve Çağdaş dergisiyle Cumhuriyet dönemi Türk şiirine ka…
Şekip Şahadoğru
Çorum'un Evci Ortakışla köyünden halk ozanı Şekip Şahadoğru (1932-1995), "Şikayet Olmasın" türküsüyle tanınır.
Tarihçe
Çorum tarihi kısaca: Bizans döneminde Nikonya (Yankoniye) adını taşıyan şehri Danişmendliler fethetti; 1923'te il oldu. …
Tevfik Kış
Kargılı güreşçi Tevfik Kış (1934-2019), 1960 Roma Olimpiyatları'nda grekoromen 87 kiloda altın madalya kazanan olimpiyat…
Tuncer Cücenoğlu
Tuncer Cücenoğlu (1944-2019), Çorum doğumlu; oyunları onlarca ülkede sahnelenmiş, çok sayıda ödüllü Türk tiyatro yazarıd…
Turhan Kılıçcıoğlu
Çorum'u iki dönemde toplam 16 yıl yöneten Dr. Turhan Kılıçcıoğlu (1931-1994), Çorumspor'un da kurucu başkanıydı; adı esk…
Yedi-Sekiz Hasan Paşa
Çorumlu asker Hasan Paşa, Beşiktaş muhafızlığı ve Çorum Saat Kulesi'yle tanınır; araştırmaya göre 'Yedi-Sekiz' lakabı öl…
Yusuf Bahri Efendi
Hadis alimi Yusuf Bahri Efendi, Kahire'de Zebîdî'den ders aldıktan sonra Çorum Feyziyye Medresesi'nde 40 yılı aşkın süre…
İlçe tarihleri
Alaca Tarihi
Alaca (Çorum): nüfus 28.989 (TÜİK 2025), il merkezine 50 km, rakım 950 m. Alacahöyük'ün ev sahibi ilçe; tarihi ve genel …
Bayat Tarihi
Bayat (Çorum): nüfus 13.312 (TÜİK 2025), il merkezine 83 km, rakım 625 m. 1958'de İskilip'ten ayrılan ilçe; tarihi ve ge…
Boğazkale Tarihi
Boğazkale (Çorum): nüfus 3.587 (TÜİK 2025), rakım 1036 m. Hitit başkenti Hattuşa ve Yazılıkaya'nın ilçesi; tarihi ve gen…
Dodurga Tarihi
Dodurga (Çorum): nüfus 5.036 (TÜİK 2025), rakım 510 m. Adını Oğuz boyu Töturga'dan alan linyit ilçesi; tarihi ve genel b…
İskilip Tarihi
İskilip (Çorum): nüfus 28.132 (TÜİK 2025), il merkezine 56 km, rakım 750 m. Ahşap evleri ve âlimleriyle 'Müze Kent'; tar…
Kargı Tarihi
Kargı (Çorum): nüfus 15.119 (TÜİK 2025), il merkezine 113 km, rakım 450 m. Kızılırmak vadisi, yaylalar ve Sinan Paşa Kül…
Laçin Tarihi
Laçin (Çorum): nüfus 4.094 (TÜİK 2025), il merkezine 29 km, rakım 720 m. Kapılıkaya kaya mezarı ve Kırkdilim geçidi; tar…
Mecitözü Tarihi
Mecitözü (Çorum): nüfus 12.911 (TÜİK 2025), il merkezine 37 km, rakım 750 m. Çorum-Amasya yolunda bağ ve bahçe ilçesi; t…
Oğuzlar Tarihi
Oğuzlar (Çorum): nüfus 4.610 (TÜİK 2025), rakım 650 m. Ceviziyle ünlü, Obruk Barajı kıyısında; tarihi ve genel bilgiler.
Ortaköy Tarihi
Ortaköy (Çorum): nüfus 6.491 (TÜİK 2025). Şapinuva ve İncesu Kanyonu'nun ilçesi; tarihi ve genel bilgiler.
Osmancık Tarihi
Osmancık (Çorum): nüfus 42.673 (TÜİK 2025), il merkezine 56 km, rakım 430 m. Koyun Baba Köprüsü, Kandiber Kalesi ve piri…
Sungurlu Tarihi
Sungurlu (Çorum): nüfus 49.079 (TÜİK 2025), il merkezine 72 km, rakım 780 m. Hattuşa'nın kapısı, ilin en kalabalık ilçes…
Uğurludağ Tarihi
Çorum'a bağlı Uğurludağ ilçesinin tarihi, nüfusu (TÜİK 2025: 5.992) ve idari yapısı. İlk adı Kızılören olan ilçe 1954'te…
Şahsiyetler ve müzeleri
Alpagut (Dodurga)
Dodurga ilçe merkezine 7 km uzaklıktaki Alpagut köyü; 1989-2013 arasında belde statüsünde kalmış, rakımı 785 metre olan,…
Bedri Rahmi Eyüboğlu Kültür ve Sanat Müzesi
Ressam ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun 1942'de iki hafta kaldığı İskilip'te, 2009'da adına açılan müze ve sanatçının İs…
İskilipli Âlimler Müzesi
2017'de açılan, Türkiye'de türünün ilk örneği olarak tanıtılan müze; Ebussuud Efendi, Sun'ullah Efendi, Ali Kuşçu gibi İ…