Baharatlı Bayat Dolması
Baharatlı Bayat Dolması, Çorum’un Bayat ilçesine özgü, pirinç ya da Bayat’ta yetişen sert buğdaydan çekilen bulgurla hazırlanan, baharatlarla lezzetlendirilmiş bir dolma yemeğidir.
İskilip Dolmasından Farkı
2023’te Bayat Belediyesi’nin coğrafi işaret başvurusu, komşu ilçenin tescilli İskilip Dolması ile “dolma savaşları” olarak anılan bir tartışmaya yol açtı. Bayat Belediyesi yaptığı açıklamada iki yemeğin farklı olduğunu vurguladı: Baharatlı Bayat Dolması’nda pirinç ya da yöreye özgü sert buğdaydan yapılan bulgur kullanılır, dolma baharatlarla lezzetlendirilir ve zeytinyağıyla daha hafif bir kıvam elde edilir; yemek geleneksel olarak mercimek çorbası, cacık, üzüm ya da köpen hoşafı, tirit ve un helvasından oluşan bir menünün parçası olarak sunulur. İskilip Belediyesi de kendi açıklamasında, TÜRKPATENT’in “mahreç işareti” tanımının hammadde ya da üretim aşamalarından yalnızca birinin belirli bir yörede gerçekleşmesini yeterli saydığını, bu nedenle aynı temel yemeğin farklı yerel yorumlarının (köfte, mantı, pide örneklerinde olduğu gibi) ayrı ayrı tescil alabildiğini belirtti.
Toplumsal Önemi
Baharatlı Bayat Dolması; düğün, mevlit ve aile toplantıları gibi kalabalık davetlerde yıllardır pişirilen bir yöresel yemektir. 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından Bayatlı hayırseverlerin desteğiyle Çorum Valiliği koordinesinde Afşin’de (Kahramanmaraş) depremzedelere 4.500 kişilik baharatlı Bayat dolması ikram edildiği bildirilmiştir.
Coğrafi İşaret Başvurusu
Bayat Belediyesi, “Baharatlı Bayat Dolması” adıyla mahreç işareti türünde 17.10.2022 tarihinde, C2022/000349 dosya numarasıyla TÜRKPATENT’e başvuru yapmıştır (TÜRKPATENT Coğrafi İşaretler Portalı). Bu sayfanın hazırlandığı tarih itibarıyla başvuru henüz tescille sonuçlanmamıştır; güncel duruma Çorum’un Coğrafi İşaretli Ürünleri sayfasından ulaşılabilir.
Kaynaklar
- Türk Patent ve Marka Kurumu — Coğrafi İşaretler Portalı, “Baharatlı Bayat Dolması” başvuru kaydı (ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/7762)
- Internet Haber — “Çorum’da dolma savaşları: Bayat ve İskilip karşı karşıya geldi” (07.04.2023)
- habercim19.com — “Dolma tartışması… Bayat’tan İskilip’e cevap” (05.04.2023)