Ahmet Feyzi Efendi
Ahmet Feyzi Efendi (1839-1909), Çorum’un Azap Ahmed mahallesinde doğmuş, ilmiye mesleğine mensup bir ailenin çocuğuydu. TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki Kâmil Şahin imzalı maddeye göre babası Ali Ârif Efendi ve dedesi Osman Râif Efendi de müftülük yapmıştır.
Eğitimi ve Kariyeri
Ahmet Feyzi Efendi, öğrenimini memleketindeki çeşitli âlimlerden tamamladı; dönemin tanınmış âlimlerinden İskilipli Arapzâde Mehmed Emin Efendi’den (ö. 1888) icazet aldı. Nakşibendiyye tarikatının Hâlidiyye koluna mensuptu. Çorum’da Kurtzâde ve Alaybeyoğlu medreselerinde müderrislik yaptı; 1851-1884 yılları arasında aralıklarla müftülük görevini yürüttü, aynı zamanda şer’iyye mahkemesinde başkâtiplik ve kadılık görevlerinde bulundu. Çok sayıda talebeye icazet verdiği, Çorum İl Halk Kütüphanesi’ndeki icazetnamelerden anlaşılmaktadır.
Kütüphanesi
Dedesinden ve babasından kalan eserlerle kendi topladığı kitaplardan oluşan 6112 ciltlik koleksiyonuyla Çorum’un ilk müstakil kütüphanesini kurdu; bu kitaplık, Cumhuriyet döneminde kurulan Çorum İl Halk Kütüphanesi’nin çekirdeğini oluşturmuştur. Ahmed Feyzi Efendi’nin özel kitaplığı bu şehirdeki ilk müstakil (bağımsız, kişiye ait) kütüphane olsa da, Çorum’da bundan önce de bir kütüphane vardı: 1787’de Süleyman Fevzi Paşa tarafından Feyziyye Medresesi bünyesinde kurulan ve uzun yıllar müderris Yusuf Bahri Efendi tarafından yönetilen medrese kütüphanesi. Ahmed Feyzi Efendi’nin kütüphanesi, bu ve daha sonra kurulan diğer koleksiyonlarla birlikte bugünkü il kütüphanesinin temelini oluşturmuştur.
Eserleri
İyi bir müderris olarak tanınan Ahmet Feyzi Efendi, çoğu Arapça olmak üzere çok sayıda eser telif etti. Çorum İl Halk Kütüphanesi’nde bulunan başlıca eserleri arasında el-Feyżü’l-ʿalî fî şerḥi Ḥizbi’n-Nevevî, el-Fevâʾidü’l-Feyżiyye şerḥu Risâleti’l-Emîniyye ve Taḥḳīḳāt ʿalâ Muḳaddimeti’t-Telvîḥ sayılabilir. Tek Türkçe eseri olan ve Şiîliğe reddiye niteliğindeki 471 varaklık Feyz-i Rabbânî Redd-i Bâtıl-ı Îrânî’nin müellif hattı nüshası özel bir koleksiyonda bulunmaktadır.
Ahmet Feyzi Efendi Çorum’da vefat etmiştir.