İsmail Beşikçi
İsmail Beşikçi (d. 1939, İskilip), Türkiye’de sosyolog ve araştırmacı-yazar olarak tanınan bir akademisyendir. İlk ve orta öğrenimini İskilip’te, lise öğrenimini Çorum’da tamamlamıştır.
Eğitim ve Akademik Kariyer
Beşikçi, 1962’de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden mezun oldu. 1960’lı yılların ortasında Erzurum’daki Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü’nde asistan olarak göreve başladı ve doktora tezini 1967’de tamamladı. Tez, Doğu Anadolu’nun toplumsal, ekonomik ve etnik yapısını konu alıyordu; genişletilmiş haliyle 1969’da Doğu Anadolu’nun Düzeni: Sosyo-Ekonomik ve Etnik Temeller adıyla kitaplaştırıldı. Bu kitap üzerine açılan soruşturma sonucunda 1970’te üniversitedeki görevine son verildi. Bu tarihten sonra kadrolu bir akademik göreve dönmedi; bağımsız araştırmacı ve yazar olarak çalışmalarını sürdürdü.
Eserleri
Beşikçi’nin başlıca eserleri arasında Doğu Anadolu’nun Düzeni: Sosyo-Ekonomik ve Etnik Temeller (1969), Kürtlerin Mecburi İskânı (1977) ve Kürdistan Uluslararası Sömürge (1991) sayılabilir. Toplam otuz altı kitabından otuz ikisinin çeşitli dönemlerde Türkiye’de yasaklandığı, kitaplarının Almanca, Fransızca, İspanyolca, Arapça, Farsça, Kürtçe ve Japonca gibi dillere çevrildiği belirtilmektedir.
Hukuki Süreçler
Beşikçi, yayınları nedeniyle Türkiye’de birden çok kez yargılanmış ve farklı dönemlerde (1971-1974, 1979-1987 ve 1990’lı yıllarda) toplam yaklaşık 17 yıl cezaevinde kalmıştır; 1971’de tutuklanıp 1974’te genel afla tahliye edilmiş, sonraki yıllarda yeniden tutuklanıp yargılanmıştır.
Tanınırlık
Uluslararası PEN onursal üyesi olan Beşikçi, 2012’de Uluslararası Hrant Dink Ödülü’nü almış, 2013’te Boğaziçi Üniversitesi tarafından kendisine fahri doktora unvanı verilmiştir.
Doğduğu ilçe hakkında daha fazla bilgi için İskilip ilçe sayfasına, Çorumlu diğer isimler için Tarih ve Şahsiyetler konu sayfasına bakılabilir.