Alaca Çılbır Yemeği
Alaca Çılbır Yemeği, Çorum’un Alaca ilçesine özgü, yumurtalı, kıymalı ya da soğanlı olmak üzere üç farklı biçimde hazırlanan geleneksel bir yemektir. İstanbul mutfağının bilinen “çılbır”ından (yoğurt üzerine kırılan poşe yumurta) farklı olarak Alaca’daki bu yemek, salçalı bir sosta pişirilen yumurta esaslıdır.
Coğrafi işaret tescili
Alaca Çılbır Yemeği, Alaca Belediyesi’nin 27.02.2023 tarihli başvurusu üzerine Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 05.08.2024 tarihinde 1624 tescil numarasıyla mahreç işareti statüsünde tescillenmiştir — Alaca Hingali ile aynı gün tescillenen bu iki ürünle birlikte Alaca’nın tescilli ürün sayısı sekize yükselmiştir. Genel çerçeve için coğrafi işaretli ürünler sayfamıza bakabilirsiniz.
Üç hazırlanış biçimi
- Yumurtalı: çırpılmış yumurta doğrudan salçalı suda pişirilir.
- Kıymalı: kavrulmuş kıyma üzerine salça, su ve tuz eklenip yumurta kırılarak pişirilir.
- Soğanlı: kavrulmuş soğan üzerine aynı şekilde salçalı sos hazırlanıp yumurta eklenir.
Her üç versiyonda da yemek üzerine pul biber serpilerek sıcak servis edilir.
Çorum’a özgü yorum
Alaca çılbırı, sade ve hızlı hazırlanabilen bir ev yemeği olmasına rağmen ilçenin mutfak kültüründe uzun bir geçmişe sahiptir. Kıyma ya da soğan eklenerek çeşitlendirilebilmesi, yemeği hem kahvaltıda hem de ana öğünde tüketilebilir kılar.
Kültürel önemi
Alaca Çılbır Yemeği’nin tescili, ilçenin günlük mutfak geleneğinin resmî olarak belgelenmesini sağlamıştır. Alaca’nın sekiz coğrafi işaretli ürününden biri olarak, ilçenin pratik ama köklü ev yemeği kültürünü temsil eder.
🍳 Nasıl yapılır?
Malzemeler
- 25 g tereyağı
- 25 g domates salçası
- 3 yumurta
- 250 ml sıcak su
- 5 g pul biber
- 5 g tuz
- Kıymalı versiyon için: 250 g kıyma
- Soğanlı versiyon için: 500 g soğan (doğranmış)
Yapılışı
- Tereyağını tavada eritin.
- Kıymalı versiyon için kıymayı, soğanlı versiyon için doğranmış soğanı ekleyip kavurun.
- Domates salçasını, sıcak suyu ve tuzu ekleyip karıştırın; birkaç dakika pişirin.
- Karışım kaynarken yumurtaları kırıp ekleyin; yumurta akı pişene kadar pişirin.
- Üzerine pul biber serpip sıcak servis edin.
Geleneksel bir tariftir; ölçüler ve süreler yaklaşıktır, yöreye ve eve göre değişebilir.