Hingal

Coğrafi İşaret Tescillihamur

Hingal, Çorum mutfağının sevilen geleneksel hamur yemeklerinden biridir. Yörede özellikle Alaca çevresinde bilinen Alaca Hingali, kendine özgü hazırlanış biçimiyle coğrafi işaret tescili almış bir versiyondur.

Tarihçe

Hingal, Anadolu’nun çeşitli yörelerinde farklı biçimlerde karşımıza çıkan köklü bir hamur işidir. Çorum’da da yöresel sofraların bir parçası olmuş, özellikle Alaca’da kendine has bir hazırlanış geleneği kazanmıştır. Alaca Hingali, bu yöresel özelliğiyle coğrafi işaret tescillidir.

Nasıl yapılır

Hingalin temel malzemesi açılan hamurdur ve genellikle yoğurtla servis edilir. Genel hatlarıyla:

• Hamur açılıp uygun parçalara kesilir.
• Hamur parçaları haşlanır.
• Üzerine yoğurt, sarımsak ve eritilmiş yağ (çoğunlukla tereyağı) gezdirilerek servis edilir; bazı yörelerde kıyma ya da farklı harçlar da eklenebilir.

Hamurun kesiliş biçimi ve servis detayları yöreye ve hazırlayana göre değişebilir.

Çorum’a özgü yorum

Hingal, Kafkasya’dan Anadolu’ya uzanan mantı geleneğinin bir uzantısıdır ve Sivas, Erzurum, Kars gibi illerde de bulunur. Çorum/Alaca yorumunda hamur çay bardağıyla kesilir, içine çoğunlukla patates konup yarım ay şeklinde kapatılır ve haşlanır (Çorum kuru mantısının aksine kızartılmaz); üzerine kızdırılmış tereyağı, pul biber ve sarımsaklı yoğurt gezdirilir. Pratik ve doyurucu bir kış/ev yemeğidir.

Alaca Hingali: coğrafi işaret tescilli versiyon

Alaca Hingali, 06.08.2024 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 1625 tescil numarasıyla Alaca Belediyesi adına coğrafi işaret (mahreç işareti) tescili almıştır. Tescil dosyasındaki teknik şartnameye göre bu versiyonun iç harcı yağsız dana kıyması ve soğandan oluşur; hamur yaklaşık 4 cm’lik karelere kesilip “8 kulaklı bohça” biçiminde kapatıldıktan sonra haşlanır. Ev sofralarında yörede patatesli, yarım ay biçiminde hazırlanan yorumlarına da rastlanır — hazırlanış hamurun kesiliş ve doldurulma biçimine göre aileden aileye değişebilir. Ayrıntılar için coğrafi işaretli ürünler sayfamıza bakabilirsiniz.

Kültürel önemi

Hingal, pratik ve doyurucu yapısıyla yöre sofralarında sıkça yer bulan bir yemektir. Alaca Hingali’nin coğrafi işaret tescili, bu yöresel hamur geleneğinin özgünlüğünü kayıt altına alarak gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlar.

🍳 Nasıl yapılır?

Kişilik: 4-6 kişilikSüre: ~1 saat

Malzemeler

• Hamur: 500 g un, tuz, su
• 2 kuru soğan
• 1 su bardağı yoğurt, 2 diş sarımsak
• Tereyağı
• İsteğe bağlı: kavrulmuş kıyma, pul biber, kuru nane

Yapılışı

1. Un, tuz ve suyla ele yapışmayan mantı kıvamında hamur yoğurun; 15 dakika dinlendirin.
2. Hamuru açıp üç parmak genişliğinde kareler, sonra çaprazından üçgen dilimler kesin.
3. Geniş tencerede tuzlu suyu kaynatın; hamurları yumuşayana kadar haşlayıp süzün.
4. Soğanları ince doğrayıp tereyağında pembeleşene kadar kavurun.
5. Sarımsağı ezip yoğurtla karıştırın.
6. Haşlanmış hamurları tabağa alın; üzerine sarımsaklı yoğurt ve tereyağlı soğanı gezdirin. İsteğe göre kavrulmuş kıyma ve pul biberli tereyağı ekleyin.

💡 İpuçları

• Hamuru dağıtmamak için haşlama suyu bol ve geniş tencerede olmalı.
• Soğanı sabırla kavurmak hingalin karakteristik tadını verir.

Geleneksel bir tariftir; ölçüler ve süreler yaklaşıktır, yöreye ve eve göre değişebilir.

← Tüm Çorum yemekleri