Çorum Köy Seyirlik Oyunları
Köy seyirlik oyunu, Anadolu köylerinde amatör oyuncular tarafından önemli günlerde topluca sergilenen, Türk dram sanatının köklü bir geleneğini oluşturan doğaçlama tiyatro biçimidir. Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün derlemesine göre bu oyunlar, ilin halk eğlencesinin önemli bir bölümünü oluşturur ve kentlerde gelişen “Halk Tiyatrosu” ile orta oyunu-batı tiyatrosu etkileşiminden doğan Tuluat Tiyatrosu geleneğiyle benzer bir işlev görür.
Çorum’da Tespit Edilen Oyunlar
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün derlediği listede şu oyunlar yer alır: Hacı Baba, Kış Yarısı, Eminem, Fadimem, Topal Kız, Elekçi, Yayık, Kalaycı, Yahudi, Deve, Kartal, Tospağa, Eşek, Çiftçi, Keloğlan, Soku, Ayı, Hasan Baba, Kaplumbağa, Arap, Davarın Yüzü, Tilki ile Tavşan, Kalaycı ve Körüğü, Tarla Sınırı, Kenanoğlu, Tortu, Külhanbeyi.
Konularına Göre Sınıflandırma
Aynı kaynak, derlenen oyunları içeriklerine göre gruplandırır:
- Kutlama ve söylence kaynaklı, gerçekçi oyunlar: Ameliyat Oyunu, Ayran Oyunu, Berber Oyunu, Çıkrık Oyunu, Damat Tıraşı, Davarın Yüzü Oyunu, Deli Kız Oyunu, Dillala Oyunu, Enişte Oyunu, Erzakçı Oyunu, Et Satma Oyunu, Gurbete Gitme Oyunu, Hacı Oyunu, Kalaycı Oyunu, Kezban Ana Oyunu, Kıskançlık Oyunu, Kız Satma Oyunu, Körük Oyunu, Mercimek Fasulye Satma Oyunu, Miras Kavgası Oyunu, Nal Çakma Oyunu, Natır Oyunu, Sarhoş Oyunu, Sınır Taşı Oyunu, Tıraş Oyunu.
- Ölüp-dirilme ve kız kaçırma temalı oyunlar: Deve Oyunu, Guyva Çimmesi Oyunu, Hasan Baba Oyunu, Hasan Babası Oyunu.
- Hayvan benzetmeleri: Tavşan Oyunu.
- Dilsiz, kukla ve şaka oyunları: Bebek Oyunu-Kol Oyunu.
Yüzük (Fincan) Oyunu
Çorum’da özellikle erkekler arasında yaygın bir başka oyun da yüzük oyunudur; yörede “fincan oyunu” olarak da bilinir. Oyun sırasında ezgiyle söylenen, “çığşak” adı verilen manzum-mensur edebî metinler okunur.
Akademik İlgi
Köy seyirlik oyunları geleneği akademik olarak da belgelenmiştir: M. Öcal Oğuz ve Selcan Gürçayır’ın yayına hazırladığı 2005 Yılında Çorum’da Yaşayan Köy Seyirlik Oyunları (Hitit Üniversitesi Yayınları), il genelindeki bu oyunları derleyen bir alan çalışmasıdır.
İlgili Sayfalar
Kaynaklar
- Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü — Köy Seyirlik Oyunları-Halk Eğlenceleri
- Vikipedi — Köy seyirlik oyunu
- TBMM Kütüphanesi katalog kaydı — Köy Seyirlik Oyunları: 2005/2006 Yılında Çorum’da Yaşayan (yayına hazırlayanlar M. Öcal Oğuz, Selcan Gürçayır)