Iraftadır Bağlama
Öyküsü
Türkü, rafta duran bağlamayı anarak gurbete gitmek üzere olan birinin “kömür gözlü” sevdiğine ağlamamasını ve karaları bağlamamasını söylemesiyle açılır; Repertükül’ün açıklamasına göre “ıraf” raf, “çiniler” ise çınlar demektir. Bağlantıda, oralardan selam vermeden geçip giden biri sitemle anılır. İkinci dörtlükte el değmeden inleyen siniler ve gurbetteki yarin çınlayan kulakları gibi imgelerle ayrılık işlenir. Türkünün bilinen bir hikâyesine kaynaklarda rastlanmadı.
Hakkında
Bir kırık havadır. Yöresi Çorum’un İskilip ilçesidir. TRT repertuvar numarası 4398’dir. Kaynak kişi Ahmet Tatar, derleyen Ankara Devlet Konservatuvarı, notaya alan Altan Demirel’dir (TRT Müzik Dairesi nota sayfası, turkuler.com, Repertükül). Nota sayfasında derleme tarihi 11 Temmuz 1939 olarak yazılıdır. Repertükül kaydına göre hüseyni dizisinde ve 4/4’lük usuldedir; konusu gurbet olarak sınıflandırılır.
TRT nota sayfalarına göre aynı gün Ahmet Tatar’dan Bafra’dan Çıktım Başım Selamet, Dudu Gümüşten’den de ardından ağlanmamasını isteyen bir gidişi anlatan Arzum Ağleyip Durma derlenmiştir. İskilip hakkında daha fazlası için: İskilip.
Sözleri
Türkünün bilinen, geleneksel (anonim) sözlerinden açılış dizeleri:
Iraftadır bağlama
Gel ağlama kömür gözlüm ağlama
(Dize varyantları kaynaktan kaynağa değişebilir.)